Od 2 sierpnia 2026 roku hiszpańska Agencja Nadzoru nad Sztuczną Inteligencją (AESIA) może prowadzić kontrole. Nie grozić, nie ostrzegać – kontrolować. A jeśli stwierdzi, że Twoja firma korzysta z AI bez rejestru systemów, bez dokumentacji szkoleń czy bez jakiejkolwiek udokumentowanej kontroli ze strony człowieka, może wszcząć postępowanie.
To nie science fiction. AI Act obowiązuje od sierpnia 2024 roku. W sierpniu tego roku zmieniło się to, że obowiązek szkoleniowy z art. 4 stał się w pełni egzekwowalny, a kary sięgają 15 milionów euro lub 3% łącznego rocznego światowego obrotu – w zależności od tego, która kwota jest wyższa.
I tu pojawia się informacja, która zaskakuje wiele osób: jeśli w Twojej firmie używa się DeepL do tłumaczenia oferty, ChatGPT do napisania karty technicznej albo dowolnego narzędzia MT (machine translation, czyli tłumaczenia maszynowego) do obsługi dokumentacji wewnętrznej, Twoja firma jest już w świetle rozporządzenia podmiotem stosującym AI. Ze wszystkimi tego konsekwencjami.
W skrócie: AI Act (rozporządzenie UE 2024/1689) jest w pełni stosowany od 2 sierpnia 2026 roku. Od tego dnia hiszpańska Agencja Nadzoru nad Sztuczną Inteligencją (AESIA) może kontrolować i karać firmy, które korzystają z AI bez wymaganej dokumentacji. Obowiązki obejmują rejestr systemów AI, dokumentację szkoleń każdego pracownika i możliwy do wykazania nadzór człowieka. Firmy korzystające z narzędzi do tłumaczenia maszynowego (DeepL, ChatGPT, MT wbudowane w system ERP) są w świetle rozporządzenia podmiotami stosującymi AI. W Overseas Translations od ponad 13 lat realizujemy projekty tłumaczeniowe w oparciu o udokumentowane procesy i certyfikat ISO 17100:2015, dzięki czemu jesteśmy dostawcą, który może wykazać nadzór człowieka przy każdym zleceniu.
Czym jest AI Act i co zmieniło się 2 sierpnia
Europejskie rozporządzenie w sprawie sztucznej inteligencji (rozporządzenie UE 2024/1689) to pierwsze na świecie kompleksowe ramy prawne regulujące wykorzystanie AI według poziomów ryzyka. Weszło w życie 1 sierpnia 2024 roku, ale terminy jego stosowania są rozłożone w czasie.
Harmonogram wygląda następująco:
- Luty 2025: zaczęły obowiązywać zakazy niedopuszczalnych praktyk w zakresie AI oraz obowiązek szkoleniowy z art. 4.
- Sierpień 2025: zaczęły obowiązywać przepisy dotyczące zarządzania oraz obowiązki dla modeli AI ogólnego przeznaczenia (GPAI), czyli dużych modeli językowych typu GPT.
- 2 sierpnia 2026: pełne stosowanie przepisów wobec systemów AI wysokiego ryzyka. AESIA zyskała realne uprawnienia kontrolne i sankcyjne.
Art. 4 – ten, który obecnie najbardziej dotyczy większości średnich firm – jest egzekwowalny od lutego 2025 roku. W skrócie stanowi, że podmioty wdrażające AI muszą zapewnić, by osoby z niej korzystające miały wystarczające kompetencje, wiedzę i przeszkolenie, aby używać jej w swoim kontekście. I by mogły to wykazać.
2 sierpnia obowiązek się nie „zaczął”: zaczęła się możliwość sprawdzenia przez AESIA, czy go spełniasz.
Czy Twoja firma jest podmiotem stosującym AI? Prawdopodobnie tak
AI Act rozróżnia dostawców – czyli tych, którzy tworzą system AI – oraz podmioty stosujące (deployers), czyli tych, którzy wykorzystują go w działalności zawodowej. Jeśli Twoja firma używa jakiegokolwiek narzędzia AI do tworzenia, sprawdzania lub obsługi treści w kontekście biznesowym, jesteś podmiotem stosującym.
Obejmuje to:
- DeepL Pro do tłumaczenia e-maili z zagranicznymi klientami lub kart produktów.
- ChatGPT lub dowolny GPT do pisania, streszczania czy sprawdzania dokumentów.
- Copilota zintegrowanego z Microsoft 365.
- Systemy MT wbudowane w Twój ERP, PIM lub platformę eksportową.
- Dowolne oprogramowanie do obsługi klienta z automatycznymi odpowiedziami w innym języku.
Według danych Wolters Kluwer i BBVA Research (2026) 76% hiszpańskich MŚP korzysta z AI co tydzień. Tylko 8% ma rozwiązanie AI z udokumentowanymi zasadami zarządzania. Pozostałe 68% korzysta z AI „w cieniu” – bez rejestru, bez wewnętrznej polityki i bez jakiejkolwiek dokumentacji.
Dokładnie to zastanie AESIA, jeśli wszcznie kontrolę.
Co musisz mieć udokumentowane od 2 sierpnia
Nie ma oficjalnego wzoru, ale jest jasne kryterium: rozsądna identyfikowalność. W razie kontroli musisz być w stanie pokazać trzy rzeczy:
- Rejestr systemów AI: jakie narzędzia są używane w firmie, do czego i przez kogo.
- Rejestr szkoleń: kto został przeszkolony, kiedy i w jakim zakresie.
- Udokumentowany nadzór człowieka: kto weryfikuje wyniki AI w procesach, w których mają one realne skutki.
Trzeci punkt ma największe znaczenie dla osób zajmujących się dokumentacją techniczną, prawną lub handlową w innych językach.
Co to oznacza, jeśli używasz AI do tłumaczeń
Właśnie tu wiele firm ma realną lukę.
Wyobraź sobie, że Twoja firma eksportuje maszyny do Niemiec. Instrukcję techniczną tłumaczysz w DeepL, sprawdza ją ktoś z działu eksportu, kto trochę zna niemiecki, i wysyłasz. Jeśli dojdzie do wypadku i zostanie wszczęte postępowanie – czy jesteś w stanie wykazać, że tę instrukcję sprawdził wykwalifikowany specjalista? Masz zapis, kto ją zweryfikował, kiedy i według jakich kryteriów?
Tak samo jest z zeznaniami podatkowymi. Nie zatrudniasz księgowego dlatego, że AI nie potrafi policzyć. Zatrudniasz go, bo osoba, która się podpisuje, odpowiada za ewentualne błędy, a Ty chcesz, żeby pracę sprawdził ktoś, kto się na tym zna.
Z dokumentami, które Twoja firma wysyła w innych językach, jest dokładnie tak samo. AI w wielu przypadkach tłumaczy dobrze. Problem nie w tym, że się myli, lecz w tym, że jeśli pomyli się w umowie, karcie technicznej z danymi dotyczącymi bezpieczeństwa czy ofercie z warunkami handlowymi, odpowiedzialność spoczywa na Tobie na mocy przepisów o odpowiedzialności za produkt – a nowa dyrektywa europejska, transponowana w grudniu 2026 roku, wprost obejmuje oprogramowanie AI. AI Act dokłada kolejną warstwę: od 2 sierpnia musisz być w stanie wykazać, że osoby korzystające z tych narzędzi w Twojej firmie rozumieją ich ograniczenia i że istnieje proces weryfikacji dokumentów, które naprawdę mają znaczenie.
Jak robimy to w Overseas Translations
Od ponad 13 lat realizujemy projekty tłumaczeniowe dla firm eksportujących na wymagające rynki. Od 2017 roku mamy certyfikaty ISO 9001:2015 i ISO 17100:2015 – normy dedykowanej profesjonalnym projektom tłumaczeniowym. Oznacza to, że każde zlecenie przechodzi udokumentowany proces: kto tłumaczył, kto weryfikował i jakie kryteria zastosowano.
W praktyce oferujemy naszym klientom warstwę nadzoru człowieka, której AI Act wymaga w przypadku dokumentów naprawdę istotnych: tłumaczenia z MTPE (profesjonalną postedycją) wykonywane przez tłumaczy – native speakerów wyspecjalizowanych w danej branży, z pełną identyfikowalnością i certyfikatem ISO.
Nie jesteśmy przeciwni narzędziom MT, z których Twoja firma już korzysta. Wręcz przeciwnie – możemy z nimi pracować. Oferujemy pewność, że to, co wychodzi na zewnątrz – do Twoich klientów, dystrybutorów, organów w kraju docelowym – ma odpowiedni poziom weryfikacji i że możesz to wykazać, jeśli ktoś o to poprosi.
Najczęściej zadawane pytania o AI Act
Czy AI Act dotyczy MŚP, czy tylko dużych firm?
Dotyczy każdej firmy działającej w UE i korzystającej z systemów AI w działalności zawodowej, niezależnie od jej wielkości. MŚP mają te same obowiązki w zakresie szkoleń i dokumentacji, choć najbardziej rygorystyczne wymogi dotyczą przede wszystkim systemów wysokiego ryzyka.
Od kiedy AESIA może nakładać kary?
AESIA ma inspektorów już od 2025 roku. Pełne uprawnienia kontrolne i sankcyjne – w tym w zakresie szkoleń z art. 4 – wykonuje od 2 sierpnia 2026 roku.
Czy korzystanie z DeepL lub ChatGPT w firmie czyni mnie podmiotem stosującym AI?
Tak. Jeśli używasz tych narzędzi w kontekście zawodowym na terenie UE, jesteś w świetle AI Act podmiotem stosującym (deployer) z odpowiednimi obowiązkami: rejestrem systemów, udokumentowanymi szkoleniami i nadzorem człowieka w procesach, w których wyniki AI wywołują realne skutki.
Czy postedycja tłumaczeń spełnia wymóg nadzoru człowieka?
Profesjonalna postedycja (MTPE) wykonana przez tłumacza – native speakera wyspecjalizowanego w danej branży – to najpełniejszy sposób wykazania nadzoru człowieka nad tłumaczeniami z AI. Tym bardziej jeśli dostawca ma certyfikat ISO 17100:2015.
Jakie dokumenty muszę mieć przygotowane teraz, gdy AI Act jest w pełni stosowany?
Co najmniej: rejestr używanych systemów AI oraz dokumentację szkoleń, która pokazuje, kto został przeszkolony, kiedy i z jakiego zakresu. W przypadku kluczowych dokumentów w innych językach dodaj zapis nadzoru człowieka dla każdego zlecenia.
Źródła: Rozporządzenie (UE) 2024/1689 — tekst oficjalny · AESIA · Dane dotyczące wdrażania AI w MŚP: Wolters Kluwer + BBVA Research (2026)
